Schilderij laten restaureren of schoonmaken: zo gaat dat

Als een schilderij van waarde is wil je dat het schilderij voorzichtig wordt schoongemaakt en indien nodig meteen wordt gerestaureerd. Het maakt niet uit of het om emotionele waarde of economische waarde gaat. Wanneer je gek bent op een schilderij dan ben wil je dat hier zo zuinig mogelijk mee om wordt gegaan. Om je zorgen weg te nemen als het gaat om het restaureren of schoonmaken van een schilderij, laten wij je in dit artikel gezien hoe dit proces in grote lijnen verloopt.

Een schilderij wordt gerestaureerd door een professionele restaurateur

Stap 1: onderzoek naar staat van schilderij

Zodra een schilderij in een atelier binnenkomt, wordt er allereerst gekeken naar de staat van het schilderij. Is er sprake van aanslag door nicotine, is de vernislaag verkleurd, is het schilderij volledig in tact of zijn er scheuren waar rekening mee gehouden moet worden? In eerste instantie is het dus een kwestie van goed kijken om vervolgens een plan voor restauratie of het schoonmaken te maken.

Stap 2: De lijst schoonmaken

Als het doek met een lijst binnenkomt, dan wordt de lijst als eerst schoongemaakt en indien nodig gerestaureerd. Het schoonmaken van een lijst gebeurd doorgaans met schoonmaakmiddel of groene zeep. Als er schade is aan de lijst dan wordt deze opnieuw gelakt en met een topcoat beschermd tegen externe factoren als vocht en schimmel.

Stap 3: Het herstellen van de randen van het doek

Zit het doek in een lijst, dan wordt deze na het schoonmaken losgemaakt. Als er eventuele schade is aan de randen van het doek, dan worden deze vervolgens hersteld. Er worden doorgaans verstevigingen aan de achterzijde van het doek aangebracht en scheuren of bladderende verf worden gerepareerd en opgevuld.

Stap 4: De bestaande vernislaag verwijderen

Als de randen en achterzijde van het doek zijn hersteld, wordt de bestaande vernislaag verwijderd. Als je een schilderij in huis hebt met een gelige laag over de verf, dan is de kans groot dat de vernislaag is verkleurd. Het schoonmaken van een schilderij wordt centimeter voor centimeter handmatig gedaan. Als het doek tijdens het verwijderen van de vernislaag geretoucheerd moet worden, dan wordt dit meteen door de restaurator gedaan. Zodra de oude vernislaag is verwijderd, het doek is geretoucheerd en gedroogd wordt er een nieuwe vernislaag aangebracht. De vernislaag beschermt het doek tegen externe factoren als zonlicht, vocht en schimmel.

Stap 5: Terugplaatsen van het schilderij in de lijst

Als het schilderij volledig is gerestaureerd en droog is, wordt het schilderij teruggeplaatst in de lijst. Na het terugplaatsen wordt het schilderij nogmaals gecontroleerd om er zeker van te zijn dat het eindresultaat, afhankelijk van de mogelijkheden, zo mooi mogelijk is en blijft. Hierna gaat het schilderij terug naar de eigenaar.

Het meeste werk zit in het restaureren en schoonmaken van een schilderij. Afhankelijk van hoe groot de schade is, kunnen de meeste schilderijen in hun glorie hersteld worden. Het schoonmaken van een schilderij blijft riskant, maar als je het zware werk aan professionals over laat dan is een mooi eindresultaat in de meeste gevallen gegarandeerd. Wil je meer weten over het zelf schoonmaken van een schilderij? Bekijk dan ons artikel: “Schilderij schoonmaken met azijn”. Wanneer een schilderij van grote waarde is, doe je er echter goed aan om het schilderij naar een gespecialiseerd restauratie atelier te brengen. Zo weet je zeker dat het schilderij in goede handen is en heb je een grotere zekerheid dat het schilderij er niet slechter op wordt.

Het verschil tussen vuil en vergeelde vernis

Het schoonmaken van een schilderij dient voorzichtig en secuur te gebeuren. Dit maakt het schoonmaken van een schilderij arbeidsintensief. Voor de restaurator begint met het verwijderen van de aanslag, zal deze moeten onderzoeken waar de aanslag door veroorzaakt is en met welk middel het doek vervolgens gereinigd moet worden. De restaurator zal altijd proberen om de minst toxische middelen te gebruiken zodat de originele verf in tact blijft tijdens het schoonmaken. Welk middel er gekozen moet worden hangt af van een aantal factoren. Hoe oud is het schilderij, waar komt het schilderij vandaan en welke verf en vernis is er gebruikt bij het maken van het schilderij.

In sommige gevallen is een schilderij zo aangetast door vuil, dat het vuil een goede beoordeling van de vernislaag belemmert. Denk hierbij aan een nicotine laag of ander vuil dat door de jaren heen steeds dikker is geworden. In dergelijke gevallen wordt het schilderij eerst volledig schoongemaakt met een wattenstaafje en gedestilleerd water. Na het schoonmaken kan de restaurator vaststellen in welke staat de vernislaag is. Als het vernis nog in goede conditie is dan hoeft deze niet verwijderd te worden. Om kosten te besparen kun je een schilderij dus het beste preventief laten schoonmaken door een gespecialiseerd restauratie atelier. Op deze manier voorkom je hoge kosten voor het verwijderen van de oude en aanbrengen van een nieuwe vernislaag. Als het schilderij is aangetast door nicotine dan kan dit uiteindelijk schade opleveren aan de vernislaag. Voorkomen is altijd beter dan genezen!

Wat kost het om een schilderij schoon te laten maken of te laten restaureren?

Om de gemiddelde kosten van een restauratie of conservering te bepalen, is het goed om te weten in welke staat het schilderij is. Als je duidelijke scheuren of bladderingen op het doek ziet, dan kun je ervan uit gaan dat restauratie langer duurt. Bij een verkleuring van nicotine of een vergeelde vernislaag zijn de kosten waarschijnlijk iets lager, omdat het minder tijd in beslag neemt om een schilderij schoon te maken. Bij een schatting van de kosten van een restauratie of conservering van een schilderij, kun je het volgende als regel nemen: hoe langer het duurt om het schilderij weer mooi te krijgen, hoe meer je betaald voor het restaureren of schoonmaken van het doek.

Om een algemene schatting te geven van de kosten van het restaureren of schoonmaken van een schilderij kun je onderstaande bedragen aanhouden:

  • Het gemiddelde uurloon van een restaurator ligt tussen de €65 tot €70 per uur.
  • Een algehele restauratie van een klein schilderij kost gemiddeld €250 tot €400 per doek.
  • Een kleine restauratie zoals het opvullen van scheuren begint gemiddeld bij €185 per schilderij.
  • Het verwijderen van oppervlaktevuil voor een schilderij van gemiddeld formaat: €375 tot 550 per schilderij.
  • Het verwijderen van de vernislaag: €1250 tot 2200 per doek.

Bij het verwijderen van een vernislaag is het mogelijk dat het schilderij gerestaureerd moet worden. Zo komt het ook wel eens voor dat een schilderij in het verleden niet mooi gerestaureerd is. Deze restauratie zal overgedaan moeten worden om de kwaliteit van het schilderij te kunnen behouden. Alle bovengenoemde prijzen zijn inclusief 21% BTW. Houd hier rekening mee wanneer je onderzoek doet naar de kosten bij verschillende restauratie ateliers. Sommigen rekenen een bedrag exclusief BTW.

Wanneer bij een schoonmaak test blijkt dat er sprake is van vuil én een vergeelde vernislaag. Dan doe je er goed aan om te bespreken of het vuil en de vernislaag tegelijk verwijderd kunnen worden. Het tegelijkertijd verwijderen van beide lagen zal minder tijd kosten en hierdoor de kosten drukken. De restaurator zal verschillende opties en het bijbehorende kostenplaatje met je bespreken, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Wij hopen dat je door dit artikel wijzer bent geworden over het verloop van het restaureren en schoonmaken van een schilderij. 

Ga je zelf aan de slag of laat je het schilderij schoonmaken?

Dit bericht heeft 2 reacties.

Geef een reactie